2016-12-09 18:05:19
By jak najprościej przedstawić zagadnienie, nad jakim zastanawiał się Sąd Najwyższy, posłużę się przykładem. Załóżmy więc, że Jan Kowalski po powrocie do domu zauważył, że drzwi do jego mieszkania są otwarte, a z mieszkania zginęły wartościowe przedmioty. Zawiadomił Policję. Niestety, nie udało się wykryć sprawców. Z uwagi na niewykrycie sprawcy przestępstwa, umorzono postępowanie przygotowawcze. Jan Kowalski nie zgodził się z tym postanowieniem i złożył zażalenie do Sądu. Sąd utrzymał w mocy postanowienie umarzające, nie znajdując podstaw do jego uchylenia.
W powyższej sytuacji Janowi Kowalskiemu nie służy już środek odwoławczy, ale art. 521 Kodeksu postępowania karnego stanowi, że “Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie”. Czy zatem postanowienie Sądu utrzymujące w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowaniem i przysługuje od niego kasacja? Do tej pory kwestię tę rozstrzygano różnie. Wątpliwości te wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt: I KZP 6/16.
Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli postępowanie przygotowawcze znajdowało się w fazie in rem (a więc nie było prowadzone przeciwko konkretnemu sprawcy, tj. w fazie in personam, a jedynie w odniesieniu do określonego zdarzenia), to w sytuacji opisanej powyżej na przykładzie Jana Kowalskiego, brak jest możliwości złożenia kasacji nawet przez Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego. Zdaniem Sądu Najwyższego, orzeczenie Sądu utrzymujące w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania w fazie in rem nie jest prawomocnym orzeczeniem sądu kończącym postępowanie, a tym samym nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 521 Kodeksu Postępowania karnego umożliwiającego złożenie kasacji.
Z orzeczeniem Sądu Najwyższego można zapoznać się pod adresem: http://www.sn.pl/sites/orzecznictwo/Orzeczenia3/I%20KZP%206-16.pdf